The Agony and the Ecstasy

An statement for the show "Agony and the ecstasy"
Curated by Shirin Jelveh


combination of joy and sorrow (Agony and ecstasy) is one of those paradoxical combinations that are so akin and interdependent at the same time. Though the common meaning of these two words expose variant and even opposite realms of sensations in the fields of literature and linguistic perception; but in the field of psychoanalysis these two form an intertwined compound that seems inseparable. This way “Agony” is an act in which “Ecstasy” finds its meaning; and this act is willingly performed most of the times. Human subconscious often search for different motivations to fulfill its variety of desires and feelings; and agony is definitely one of those feelings.
In classic methods of producing artworks we may find countless examples of such experience in which the artist has endured physical pain and sorrow in order to reach the moment of his/her uttermost joy. Painting of Sistina capella (The famous chapel of Vatican) is a fantastic example. For hours and days, the artist lying on his back on the wooden scaffold had been painting on the roof, and after almost eleven years could complete his masterpiece and create an artwork that forces the audience to stare at it for hours to be able to absorb all the details. The neck pain that the audience feels for a short time has a direct relation to Michael Angelo’s long time sorrow. We could say that it is possible that the chronic pain that the artist has endured for over a decade has this ability to cause an acute pain in the audience; accompanied by joy of facing a sublime phenomenon.
Another outstanding example of this combination has been narrated by Paul Auster in the novel “The Music of Chance”. Nash is a middle aged man who has begun his long time journey with no proper destination. He carries all his money with him; he travels from city to city spending the nights in motels doing nothing except riding his favorite car, killing time and trying to keep away from anybody he knows. During his journey he meets a young man who suggests he invests his money on gambling with two reach men! Nash loses all in this game and even more than his fortune and so forced to build a wall with thousands of stones that those two reach men brought from Europe! And he has to do it empty handed! Nash who doesn’t tolerate stability; now has to stay in those men’s palace and finish his task in order to obtain his permission of going out! Auster’s story turns into an endless battle between pain and pleasure, agony and ecstasy. During this battle Nash character crushes into pieces and reconstructs a new Nash who prefers the joy of building a wall to his former freedom. The metamorphoses of this character, either when he accepts physical pain in a wearing battle, or when his relationship with the wall he is building transforms into the relationship between creator and created; is so like the mechanism of producing artworks. The artist bears a physical pain to reach and inhale that moment of ecstasy thoroughly! But that ecstasy is not reachable only in the last moment but like Nash has experienced every stone that finds its place could irrigate the thirsty creator sip by sip.

Ali Ettehad- Autumn 2011




رنج و سرمستی
بیانیه ای برای نمایشگاه رنج و سرمستی
کیوریتور: شیرین جلوه
ترکیب «رنج و سرمستی» ترکیبی توامان متناقص و همسان است. گرچه معنای عمومی این دو واژه در حوزه ی ادبیات و نیز در فهم عمومی زبان، بازنمایاننده ی اقلیم های متضاد حسی است لیکن همین دو واژه در حوزه ی روانکاوی ترکیبی در هم تنیده می سازند که جداسازی شان ناممکن می نماید. از این راه «رنج» کنشی است که «لذت» را معنا می دهد؛ کنشی که در بیشینه ی موارد خودخواسته است. ناخودآگاه انسانی اغلب به جستجوی رانه های مختلفی است تا احساسات متنوع اش را ارضا کند و رنج نیز یکی از ارکان این دامنه ی حسی است.
در اشکال کلاسیک تولید اثر هنری، نمونه های تاریخی بی شماری می شناسیم که هنرمند در مسیر آن رنج های تنانه ی بسیاری متحمل شده است تا در پایان، ذهن او «سرمستی» حاصل از خلق را تجربه کند. نقاشی سقف «نمازخانه ی سیستین» نمونه ی مشهوری از این تجربه است. هنرمند هر روز، ساعت ها، به شکل خوابیده روی داربست های چوبی، بر سقف نمازخانه نقاشی می کند تا پس از گذشت نزدیک به یازده سال اثری خلق شود که مخاطب برای مرور جز جز آن ناچار است ساعت ها به سقف نمازخانه خیره بماند. دردی که مخاطب برای تماشای اثر به شکلی کوتاه مدت در ناحیه ی گردن احساس می کند نسبت های مستقیمی با درد یازده ساله ی میکلانژ دارد. شاید بتوان چنین تعبیر کرد که رنج مزمن هنرمند که بیش از یک دهه به درازا کشیده در پایان به مخلوقی می انجامد که می تواند دردی حاد در مخاطبان بیافریند؛ دردی که به شکلی همزمان با سرمستی مواجهه با پدیداری والا در آمیخته است.
نمونه ی درخشانی از این در آمیختگی در تجربه ی ادبی «موسیقی شانس» یافتنی است. ناش مرد میان سالی است که با پول نقد بسیار سفری چندین ماهه را آغاز می کند. از شهری به شهر دیگر می رود و تنها در متل های بین راهی شب ها را می گذراند و هیچ کاری نمی کند مگر راندن با اتومبیل محبوبش و کشتن زمان و تلاش برای جدا ماندن از کسانی که می شناسد. در این میان پسر جوانی او را به قماری هنگفت با باقی مانده ی پول هایش دعوت می کند. ناش در قمار می بازد و از آن جایی که بیش از موجودی اش باخته محکوم می شود با هزاران سنگی که صاحب خانه ی ثروتمند به عنوان سوقاتی تجملی از اروپا آورده دیواری عظیم بسازد؛ آن هم با دست خالی! ناش که پیش از آن نشان داده یک جا ماندن برایش ناممکن است محکوم به کاری عظیم می شود بی آن که پیش از اتمام کار جواز خروج از باغ را داشته باشد. روایت پل استر از این جا بدل به جدال مدام رنج و سرمستیِ حاصل از خلق می شود. شخصیت ناش طی این جدال آرام آرام می شکند و از خرده هایش پیکره ی تازه ای برمی آید که لذت بالا بردن دیوار را به سرخوشی رهایی از باغ ترجیح می دهد. دگردیسی شخصیت رمان استر، چه آن جا که در جدالی فرسایشی رنج های تنانه را می پذیرد و چه آن جا که رابطه اش با دیوار بدل رابطه ی خالق و مخلوق می شود بسیار مشابه ِ سازکار تولید کار هنری است. هنرمند رنجی تنانه را به جان می خرد تا خود را به تمامی بر لذت نتیجه بیافکند! لذت یاد شده اما تنها در پایان ساخت اثر اکتساب نمی شود بلکه همچون تجربه ی ناش با هر تخته سنگی که بر سنگ های زیرین گذارده می شود جرعه ای از آن در کام سازنده می ریزد.

علی اتحاد- پاییز نود